رهیافت دین شناختی دورکیم؛ نظریه و تحلیل
25 بازدید
محل نشر: هفت آسمان » پاییز 1382 - شماره 19 » (28 صفحه - از 49 تا 76)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
امیل دورکیم یکی از بنیانگذاران اصلی جامعه‏شناسی دین است. وی که جامعه‏شناسی را عالی‏ترین علم اجتماعی می‏دانست، کوشید از منظر این دانش تازه شکل گرفته، دین را مطالعه کند و خاستگاه آن را بیان نماید. دورکیم نظرگاه رایج تکاملیِ زمانه خود را، که دین را ادامه جادو، و محصول دوران کودکی بشر می‏دانست و آن را به عوامل فردی باز می‏گرداند و نتیجه می‏گرفت که دین در جوامع صنعتی به تدریج راه زوال را می‏پوید، نپذیرفت. او در برابر این نظریه مسلط، برای دین خاستگاهی عقلانی و اجتماعی قائل بود و با تحلیل منشأ اجتماعی دین، آن را از جادو و عوامل فردی جدا می‏کرد و نتیجه می‏گرفت که دین به دلیل کارکرد اجتماعی خود تا زمانی که جامعه وجود دارد، یعنی همواره، حضور خواهد داشت. از نظر او ممکن بود دینی جای دین دیگری را بگیرد، اما اصل دین همواره ماندنی است. رویکرد دورکیم به دین، نتیجه نگرش ساختارگرایانه او به جامعه و نگاه تقلیل‏گرایانه او به مفاهیم فکری و دینی بود. از این منظر، وی دین، اخلاق و هنر را نیز به کارکرد اجتماعی آنها فرو می‏کاست و برای آنها خاستگاهی جز جامعه قائل نبود. در این نوشته گزارش مختصر زندگی، آثار و منابع فکری دورکیم، و رهیافت جامعه‏شناختیِ دورکیم به دین تحلیل و بررسی می‏شود.
آدرس اینترنتی